Koffie branden, de verschillende fases en de ontwikkeling van de koffieboon

Bij Café du Jour hebben we een ruim aanbod aan vers gebrande koffie. De smaak wordt grotendeels bepaald door het brandprofiel: de snelheid waarmee we branden in de verschillende fases en het punt waarop we de koffiebonen uit de koffiebrander halen. Maar door welke fases gaat de koffie tijdens het branden?

Groene koffiebonen

Ongebrande koffiebonen, zoals we ze binnen krijgen

De ongebrande koffiebonen (eigenlijk de koffiebes zonder de schil) komt bij ons binnen vanuit het land waar de koffie verbouwd is. De meeste van onze koffiebonen arriveren via de haven van Antwerpen in jute zakken van ongeveer 70 kilo per stuk. Van één zo'n zak maken we uiteindelijk zo'n 57 kilo gebrande koffiebonen. Dat komt omdat de bonen tijdens het branden 18% tot 22% van hun gewicht aan vocht verliezen.

De groene koffiebonen zijn hard, ruiken een beetje grassig en zijn erg compact.

Koffiebonen in de droogfase

De droogfase, het grootste deel van het vocht verdampt

In deze fase verwarmen we bonen. Daarbij maken we een groot onderscheid tussen het woord 'verwarmen' en het woord 'verhitten'. De bonen mogen in deze fase namelijk nog niet verhit worden. De maximale temperatuur die we aanhouden is zo'n 150℃. De droogfase duurt 4 tot 8 minuten en zorgt er puur voor dat de bonen mooi droog worden. Smaakontwikkeling vindt in dit stadium nog niet plaats.

Koffiebonen in de gele fase

De 'gele' fase: koffiebonen die naar hooi ruiken

Deze fase luidt de start van het echte brandproces in: er vind een maillardreactie plaats. Dat houdt in dat er een complexe reeks aan reacties tussen de reducerende suikers en aminozuren optreedt onder invloed van warmte. Dat leidt er toe dat de koffiebonen gaan verkleuren. Hoewel deze fase na de droogfase plaats vindt, is nog niet al het vocht uit de bonen getrokken. Het drogen gaat in deze fase dan ook nog steeds door.

Tijdens deze fase ruikt de koffie een beetje naar rijst en hooi. De warme lucht uit de brander is meer stoom dan rook.

Koffiebonen in de geel/bruine fase

De 'geel/bruine' fase: de geur van gebakken brood

We zitten nu aan het eind van de voorbereiding op de echte ontwikkelingsfase. De koffie begint nu aangenaam naar gebakken brood te ruiken. We gebruiken dit precieze moment om de temperatuur van de koffiebrander te matigen zodat we in de volgende fases niet te snel gaan. De verhouding van ventilatie en warmte in de brander wordt nu geoptimaliseerd door de brandmeester afhankelijk van het soort koffie in de brander. Er hoeft vanaf nu minder vocht weg uit de lucht, rook moet worden blijven afgevoerd.

Koffiebonen tijdens de eerste crack

De 'eerste crack': de smaakontwikkeling is in volle gang

Tijdens de droogfase en geel/bruine fase worden de koffiebonen exothermisch en zal de koffie in de eerste 'crack' terechtkomen. Tijdens de droogfase en de bruiningsfase hebben de koffiebonen energie verzameld die de bonen laat ontploffen. Uiteraard zijn de bonen niet zo groot en zijn dit dus ook maar kleine ontploffinkjes. Omdat er enkele honderduizenden koffieboontjes tegelijk in de brander zitten (één kop koffie bevat 70-80 koffiebonen), veroorzaakt dit krakende geluidjes. Dit noemen we de eerste crack, het begin van de ontwikkelingsfase en de echte smaakontwikkeling van de koffie.

Koffiebonen tijdens de ontwikkelingsfase

De ontwikkelingsfase: licht tot medium

Sommige blends en single origin koffies halen we in deze fase uit de brander

De ontwikkelingsfase is in volle gang. Afhankelijk van het brandprofiel dat we willen hebben en de soort koffie die we uiteindelijk willen maken wordt het tijd om te bepalen wanneer we de bonen uit de koffiebrander halen. De ontwikkelingsfase van licht/medium gebrande bonen is gebruikelijk 15-20% van de totale brandtijd. In deze fase is de koffie nog wat fruitiger, zuurder en minder bitter. Koffie die uit de brander gehaald wordt in deze fase heeft een duidelijke eigen smaak. Het is daarom makkelijker om verschillende soorten bonen van elkaar te onderscheiden.

Koffiebonen tijdens de 2e crack

De ontwikkelingsfase: medium tot donker (en de 2e crack)

Typische espresso koffies halen we in deze fase uit de brander

Langer gebrande koffie is wat bitterder. Bijvoorbeeld veel Italiaanse merken zijn wat donkerder gebrand dan andere koffies. Hoe langer de branding hoe sterker de bittere smaak. Het brandprofiel / de snelheid waarop we mikken in deze fase is van cruciaal belang in hoe we willen dat de koffie smaakt. In de regel geldt dat een koffie die we 'espresso' koffie noemen wat langzamer gebrand is maar wel naar een vrij donker punt. Hierdoor verliezen we de fruitige smaak en het zuurtje. Een caffè crema willen we vaak weer wat fruitiger houden en die worden daarom wat vlugger (met meer warmte) gebrand. Dit verschilt uiteraard ook weer per soort koffieboon. Een nieuwe koffie ontwikkelen is daarom keer op keer proberen en bijstellen. Tijdens deze fase 'crackt' de koffie voor de 2e keer.

Koffiebonen heel donker gebrand

De extreem donkere fase.

Wij branden zelden tot dit punt door, tenzij een afnemer specifiek vraagt om een lading zeer donkere koffiebonen

Dit soort koffie kun je doorgaans niet in normale supermarkten kopen. Zelfs als je een pak 'dark roast' koffie koopt is het lichter gebrand dan dit. Volautomatische koffiemachines kunnen namelijk niet goed omgaan met zulke donkere koffie omdat het oppervlak vettig is. Daardoor kunnen er verstoppingen in de koffieautomaat ontstaan. Wij branden het alleen op specifiek verzoek.

Welke koffiebranding neem je en zelf de koffiebranding bepalen

Wij kunnen koffie precies branden zoals je zelf wilt (vanaf 2 kg), dat kun je namelijk aangeven op de koffiebonen en branding zelf samenstellen pagina. Verder is ons assortiment aan vers gebrande koffie nooit langer dan twee weken geleden gebrand op het moment dat we het verzenden. Ook verkopen we ongebrande koffiebonen, leuk als je zelf thuis wilt experimenteren met koffie branden. Op het moment dat je het wat professioneler aan wilt pakken en dus niet meer met een pannetje op het gas wilt knutselen kun je bij Café du Jour ook een koffiebrander voor thuis aanschaffen.

Filmpje van de koffiebranderij

Om je een impressie te geven van hoe het koffiebranden in z'n werk gaat, een filmpje van onze koffiebranderij.

Cafedujour.nl is beoordeeld met 4.8 / 5 op basis van 194 klantreviews

Copyright © 2012-2020 Café du Jour - 6WAYS - KvK: 68459491 - Btw-id: NL857453920B01